Karol Guaguo to producent z Gdyni, ale i raper, grafik (czy mówiąc ogólniej – autor opraw audiowizualnych do wydawanych przez siebie albumów). Menedżer w korporacji powiedziałby o nim „multitasker”, sympatyk hip-hopu „trójmiejski 20syl”, zwykły Kowalski – „człowiek-orkiestra”. W 2024 roku ukazał się jego solowy debiut Pełny przepływ, wydany w małej, niezależnej oficynie SEXSPIRIT, której jest – a jakże – współzałożycielem.
Od UNDADASEA do „Pełnego przepływu”
Jednym z najbardziej zasłużonych zespołów muzyki soul i funk był uformowany w Compton WAR. W ostatnich latach jednak grupa się rozpadła. W oryginalnym składzie pozostał tylko Lonnie Jordan, a pozostali członkowie powołali do życia The Lowrider Band. Oba zespoły występują na koncertach z tym samym repertuarem. Zachowując proporcje, coś podobnego możemy zaobserwować po rozpadzie UNDADASEA. Slalom utworzył Undę, Marcel Pers nagrywa z Mielzkym, a Karol Guaguo pracuje już na swój rachunek. Co prawda na ich koncertach nie uświadczymy starych nagrań, ale o każdym z ich projektów można powiedzieć, że w jakimś stopniu słychać w nim brzmienie Undy. Na Pełnym przepływie chyba najbardziej, co nie powinno akurat dziwić, skoro Guaguo był jednym z trzech producentów kolektywu.
Jeszcze w czasach prężnej działalności UNDADASEA, można było usłyszeć od ludzi z ich otoczenia, że (wtedy jeszcze) Nikaragua Guacamole był jednym z motorów napędowych zespołu. Niestrudzony w miłości do tworzenia muzyki, o czym świadczy choćby to, że realizował nagrania wokali do płyt Undy, gdzie podczas jednej sesji potrafiło się przewijać nawet kilkanaście osób. Każdy, kto miał styczność z domowym studiem nagraniowym, wie, że tego zajęcia się raczej nienawidzi. I tę całą miłość do muzyki również słychać na płycie Guaguo.
„Karol, a nie Mariusz”
Pierwszym singlem zwiastującym Pełny przepływ, był Karol, a nie Mariusz. Po jego przesłuchaniu, paradoksalnie, ostatnią rzeczą, o jakiej myślałem, to o sprawdzeniu tej płyty. Jego stylistyka nie przypadła mi do gustu, po prostu. Po album sięgnąłem więc po dłuższym czasie i wraz z każdym kolejnym jego odsłuchaniem zmieniłem zdanie na temat tego numeru i plułem sobie w brodę, że tak długo zwlekałem. Nadal nie mam pewności, czy jest spójny z resztą płyty w warstwie muzycznej, ale słuchany pomiędzy innymi utworami bardzo mi się podoba. Na tanecznym, soundsystemowym bicie, Karol zaprezentował słuchaczom niejako swoją wizytówkę, pokazując przy tym, jaki jest i jak zmienił się przez lata. Zarówno jako człowiek, jak i artysta. Przedstawienie się publiczności na początku nowego etapu muzycznej drogi, jak najbardziej ma sens, ponieważ nie każdy musi obowiązkowo kojarzyć go z wcześniejszych dokonań.
Karol w swoich numerach jest autentyczny, naturalny, zabawny. Opowiada o życiu bez zbędnego nadęcia. Wszystko jest świetnie zarapowane. Jego flow ma luz, ale kiedy trzeba, potrafi docisnąć. Kiedyś, gdy słyszało się „życiowy rap”, najczęściej myślało się o czymś przytłaczającym. Pełny przepływ zawiera w większości pozytywne utwory. Znajdziemy coś o rapie, Gdyni, leśnych spacerach, naturalnych specyfikach poprawiających samopoczucie, życiu z poszanowaniem natury. Trafimy również na absolutne perełki – rapowy scenariusz do nigdy niewydanego filmu Quentina Tarantino (Joshuany 1 & 2), szczególnie mi bliska oda do najlepszego dania na świecie (Oda-Do-Mado). Albo zabawny, szalony i zawierający zapadające w ucho frazy o robocie Krasnoludzki stuff. Nie zawsze jednak bywa tak pociesznie, a to za sprawą ekshibicjonistycznego, emocjonalnego Schnürlregen lub mroczno-refleksyjnego, lecz w pewnym sensie motywującego Wachlarz 360°.
Karol Guaguo i jego hip-hop
Pełny przepływ to hip-hop w czystej postaci. Niech świadczy o tym choćby obecność na płycie Odme i VaZee, którzy zostawili na niej sporo cutów i skreczy. Nie jest to natomiast powrót klasycznego rapu w odsłonie znanej z lat dziewięćdziesiątych. Niektórzy, gdy słyszą samplowane beaty, od razu wrzucają je do jednego worka z (swoją drogą niewłaściwym) napisem oldschool lub boom-bap. A to tak nie działa. Samplowany nie oznacza klasyczny. Karol Guaguo pokazuje, że muzyka z wykorzystaniem próbek wciąż może być współczesna, niekoniecznie odtwórcza. Można dołożyć do sampli melodie z syntezatorów i tworzyć ciekawe kompozycje na miarę swoich czasów, a nie wzdychać do tych słusznie minionych. Taka właśnie jest warstwa muzyczna tego albumu – organiczna, ale nie nostalgiczna.
Mistyczny scroll, przy którym już od pierwszych taktów odczuwamy ból szyi od bujania, wyróżnia się ciekawym doborem sampla. Gangsta Bossanova sprawia, że wstajemy z fotela rozchodzić ten ból, a przy nieco sennym Doublestick zwalniamy. Mimo że muzyka z Wedle ustaleń przenosi mnie na wysokość pierwszego AOI De La Soul i pewnie kilka innych podobnych skojarzeń również bym znalazł, nadal twierdzę, że to współczesna, niewtórna muzyka na samplach, a nie rekonstrukcja złotej ery hip-hopu.
Produkcja „Pełnego przepływu”
Większość muzyki wyprodukował Guaguo, ale w niektórych numerach wspomagali go inni producenci – Marceli Bober i Misza, a w PKN Duel pojawia się Konstanty Kostka. Czy to nie jakiś członek Funkadelic, który zgubił się w Polsce po jednym z występów grupy w ubiegłych latach? Jego syntezatory sprawiają, że numer ten staje się niemal definicją wykorzystania funku w hip-hopie.
Zresztą funk – poza samą muzyką – to dla mnie pewna postawa, którą wyróżnia się autor Pełnego przepływu. Widać to na przykład po przemiennym stosowaniu różnych alter ego swojej ksywy (wariacje typu Granny Award Nominated GG czy Guakamougler Da Pussy Eater). Poza tym odjechane teksty? Są! Chadzanie własnymi ścieżkami? Oczywiście. To słychać. Hołdowanie zabawie? Nie każdy może wykorzystać komediowy Czemu Nie Ma Ciebie Tu Mariusha jako skit, odważyć się na całkiem niestandardowe shot-outy na końcu Doublestick czy życiowe zmiany porównać do bulionu i Vifona. Nie dziwi mnie wcale, że materiał z płyty prezentowany był na koncertach przez zespół Karol Guaguo & The Flexatones. Może to moja nadinterpretacja, ale skojarzenia z James Brown & The Famous Flames same się nasunęły.
Karol Guaguo i goście
Pełny przepływ to również świetne występy gościnne. W Blueprints swoje plany snuje Olszak, który jest jednym z najlepszych tekściarzy na polskiej scenie. Każda jego zwrotka to przeważnie gwarancja jakości. Szkoda, że tak rzadko się udziela. Choć niebawem będziemy mieli okazję go usłyszeć na płycie Litost. To zespół, który tworzą właśnie Olszak i Guaguo. Braggowy Narka, funkcjonujący też jako outro Pełnego przepływu, jest niejako zapowiedzią drugiej części tego projektu. Karol nawija w nim, że „nowy Listost rozkurwi banię” i nie ma powodu, aby mu nie wierzyć.
Tadżifi zaliczyła ogromny progres, zwłaszcza gdy porównamy jej zwrotkę w Mistycznym scrollu z ostatnimi dokonaniami w ramach Undy. Poprawiła technikę, lepiej akcentuje i rapuje płynniej niż wcześniej. Nadzia Lolo, którą w numerach się kocha lub nienawidzi, jest wyrazista, niezrozumiana, ale przede wszystkim – jak zawsze jest jakaś. Moim największym odkryciem jest jednak Pap-E, którego styl jest bardziej pokręcony niż Diabeł Tasmański. Szczególnie jego teksty – dawno nie słyszałem tak absurdalnych odniesień do Beatlesów jak w Joshuany 1 & 2.
Udany debiut solowy
Solowy debiut Karola Guaguo jest niewątpliwie udany. Może i można odnieść wrażenie, że zbyt przeze mnie wyidealizowany, ale co poradzić, że słuchanie Pełnego przepływu sprawiło mi ogromną frajdę? Pewnie znalazłbym na siłę jakieś mankamenty – nie lubię na przykład tekstów o paleniu trawy, tych tutaj nie brakuje. Są to jednak osobiste wybory autora i nie muszę się z nimi zgadzać. A przynajmniej do momentu, w którym nadal świetnie się tego słucha. Są inne miejsca, gdzie znajdziesz bardziej poetyckie teksty, ale uczciwie muszę dodać, że i takie z bardziej niezrozumiałymi lirykami. Choćby płyty Łąki Łan – również adaptowali funk na polskie realia. Tak, bo Pełny przepływ ma w sobie mnóstwo funku i nie dam sobie wmówić, że jest inaczej. Warto zatem włączyć ten album i cieszyć się muzyką albo odczuwać niedosyt, że taki Boombap Bogdan jest za krótki.




